Her işte nefsin arzularına uymak, nefse tapınmak olur. Nefsine uyan, küfre veya bid'ate, dinden olmayan bir işin içine yâhut fıska düşer.
(Muhammed Hâdimî hazretleri “rahmetullahi aleyh”)
Her işte nefsin arzularına uymak, nefse tapınmak olur. Nefsine uyan, küfre veya bid'ate, dinden olmayan bir işin içine yâhut fıska düşer.
(Muhammed Hâdimî hazretleri “rahmetullahi aleyh”)
*Harama bakmaktan gözünü muhâfaza edenin, kendini nefsin arzularına kapılmaktan koruyanın, sünnete uyarak zâhirini (dışını) süsleyenin, helâl lokma yemeyi alışkanlık edinenin firâseti şaşmaz.
(Şah Şücâ Kirmânî hazretleri “rahmetullahi aleyh”)
*Firâset, îmân kuvvetinden doğar. Kimin îmânı daha kuvvetli ise o nisbette firâseti keskin yâni isâbetli ve doğru olur.
(Seyyid Abdülhakîm Arvâsî hazretleri “kuddise sirruh”)
“Bu sır Sıddıkları hayran bıraktı münafıkları şaşırttı kâfirleri çileden çıkardı.”
Bilindiği gibi Miraç yalnız yüce peygamberimize mahsus bir mucize. Bir göz kırpması zaman içinde, hücrelerin yücesine doğru tırmanış ve geri dönüş...Ne rüya, ne hayal? Beden ve ruhun uhrevi bir zaman dilimi içinde bütün zaman ve mekanları kuşatan yaratıcı iradeye, bu iradenin sahibi ve bize şahdamarımızdan daha yakın olan yüce Allah’a rü’yet mertebesinde yaklaşıp geri gelişi... Aklı aşan ve fakat hayran bırakan bir vaka... Benzeri olmayan mukaddes ve muazzez yolculuk... Bütün yaratılmışlar aleminin bir damla kadar küçüldüğü Allah ile Resulü arasındaki perdelerin kaldırıldığı, “Can ile Canan”arasında bir yayın iki ucu kadar yakınlığın idrak edildiği an... Herkes iman ve aşkı kadar bu sıradan nasibini aldı.Bu sır Sıddıkları hayran bıraktı münafıkları şaşırttı kâfirleri çileden çıkardı.Durum şimdi de öyle...
(Seyyid Ahmet Arvâsî)
[Hasbihal 3/232]
Hamid Hamdi Vanî el Malatî ( 1873-1955)
Nam-ı diğer Fatih dersiamlarından Müfti-i Vanî. Doğduğunda omzunda, sırtında ve alnında bir takım yazıların varlığı sebebiyle yazıların sırrını çözmek gayesiyle babası onu İstanbul’a götürür.Fakat büyümeye bağlı olarak zamanla bedeninden silinen yazıların sırrı anlaşılamaz.
Van’da rüşdiyeyi birincilikle bitiren Hamid efendi İslami ilimler eğitimi için Seyyid FehimArvasi’nin
( kuddise sirruhu) rahle-i tedrisinde bulunur. Sultan 2.Abdulhamid Han tarafından Hindistan,Hicaz gibi yerlerde din hizmeti için görevlendirilmiştir.
1915 yılında Van Hukuk Müşaviri ve Hoşab(Güzelsu)Müftüsü iken Rus destekli Ermeni komitacıların eşi ve çocuklarına yaptığı akıl almaz vahşete ve katliama bizzat tanık oldu. Üç yıllık bir hicretten sonra 1918’de Malatya’ya yerleşti yeniden evlendi.Hukuk, tıp, kimya, tarih, tefsir ve tasavvuf alanında kitap ve risaleler te’lif etti.Mürşidi Seyyid Fehim Arvasi’ye hitap ettiği aşağıdaki dörtlük yaşadığı çileyi anlamaya bir nebze yardımcı olmaktadır.
“Gel yetiş seyyid Fehim tut elimi
Bu Hamdi’ye çok eylediler zulumü
Kaldır nikab perdesini görem yüzünü
Cemalin şem’ine sürem yüzümü
Ben bu şem’e eremedim ne çare.”
Malatya’da medfun bulunan Hamîd efendiye Allahu Teala’dan rahmet diliyoruz.
*Hüseyin Hilmi bin Saîd hazretleri buyuruyor ki:*
*Komşu*’ya eziyet etmek *Harâm*’dır kardeşim. Seâdet-i Ebediyye’de *Komşu Hakkı*, bir sahîfe anlatılıyor.
Komşu olsun, olmasın, *Din kardeşine eziyet eden, Kâbeyi yıkmış gibi günâha girer!* diyor Peygamber Efendimiz.
Din kardeşinin *Kalb*’ini kıran, *Kâbe*’yi yıkmış gibi günâha girer. Bir de şimdiki *Komşu*’lara bakın.
Gürültü yapıp, diğer komşuları *Râhat*’sız ediyorlar. Eskiden bir kimse evini *Tâmir* edeceği zaman, komşusuna *Haber* verirmiş.
Yâni, *Komşu, hayrlısı ile evde biraz tâmirat yapacağım!* deyip izin alır, öyle *Tâmir*’ini yaparmış. Nerde şimdi öyle komşu? İnsan hakkı *Yok* olmuş.
Bırakın *Komşu*’luğu, şimdi *Din Kardeş*’liği bile kalmadı! Peki, ne yapacağız? Hiç kimseye bir *Zarar* vermiyeceğiz.
Niçin sâdece *Din kardeşi* demiyoruz da, *Komşu hakkı* diyoruz? Çünkü *Yahûdî* komşu da olur, *Hristiyân* komşu da olur.
Onların da *Komşu*’luk hakkı var. Yahûdî komşuyu da incitmiyeceğiz. Hep *Tatlı* söyliyeceğiz, *Olgun* hareket edeceğiz. Nerde şimdi, nerdeee?
Şimdiki insanlar ne *Komşu hakkı* biliyorlar, ne de *Din kardeşliği*’nden haberleri var. Mâmafih yine de hâlimize *Şükür*’ler olsun kardeşim.
Eskiden; *Ev alma, komşu al*, denirdi. Müslümânların arasında oturmak *Mühim*’dir. Müslümânın oturduğu evden *Feyz* yayılır, *Nûr* yayılır. Bu, sokağa da *Te’sîr* eder.
Meselâ bizim *Sokak*’da, hemen hemen her evde *Âbiler* var. Hepsinden *Nûr* yayılıyor. Kur’ân-ı kerîm *Mekteb*’i var. Böyle mahalle hiç *Terk*’edilir mi?
Bu *Sokak*’da oturanlara *Müjde*’ler olsun. *Âbiler*’den biri, bu sokakdan taşınmış, *Karagümrüğe* gitmiş. Bunu duyunca çok *Üzüldüm* kardeşim.
‘Böyle lakaplanmamın sebebi kendisine iktida edilen Şeyh Hazretlerinin [Allame, Şeyh Seyyid Fehim-i Arvasi] pek yüce kalemleriyle lutf ederek yazdıkları mektublarının üst kısmına derc ettikleri taltif ve tayyib cümlesinden olup, bu cümleleri, dua telakki edilerek tefeül yollu kullanılmaktaydı.
Sonraları, Gavs-i A’zam [Seyyid Abdülkadir-i Geylani] hazretlerinin aşığı ve yüce Kadiriyye yolunun erbabından ve ehlinden Bağdad Telgraf Başmüdiri Şakir Efendi, selamet yurdu mübarek Bağdad’dan gönderdiği bir mektubunda “Gavs-i A’zam hazretlerinin mübarek ve münevver kabri şerifinin şerefli huzurlarında oturmuş iken size bir mühür hediyye etmekle ve o mührün bir yüzünde şu ibareyi yazmakla,aynen kendileriymiş gibi mübarek ruhlarından emr olundum gibi ruhani bir ilka olarak telakki ettim.”diye beyan edilmiştir ki oradan gelen şu suretle yazılmış,kazınmış mührü şimdi de kullanıyorum.’
Seyyid Abdülhakim Arvasi kuddise sirruhu
Ticâret yapmak ve hac etmek için giden bir kimsenin, hac niyeti ziyâde (fazla) ise, sevâb kazanır. Ticâret niyeti çok ise veya iki niyet eşit ise, hac sevâbı kazanamaz.
(Alâüddîn-i Haskefî hazretleri “rahmetullahi aleyh”)
*Kulun haccının kabûl olduğunun alâmeti, hacda Peygamber efendimizin (aleyhisselam) ahlâkı ile ahlâklanarak, dönmesi, günâha hiç yaklaşmaması, kendini hiç kimseden üstün görmemesi, ölünceye kadar dünyâya meyletmemesidir. Haccının kabûl olmadığının alâmeti de, hacdan döndüğünde evvelki hâli üzere bulunmasıdır.
(Ali Havvâs hazretleri “rahmetullahi aleyh”)
HACI ŞÜKRÜ EFENDİ (Muhammed Şükrü Kılıç) (1905–1985)
1905 yılında Adıyaman’ın güney batısında Akpınar nahiyesine bağlı Şiraz köyünde dünyaya gelmiştir. Asıl adı Muhammed Şükrü Kılınç’dır.
Babası Hasan Efendi, annesi Fatma Hanım’dır.1915 senesinde henüz On-on iki yaşlarında iken Urfa’daki medreselerden (Rıdvaniye) Camii bünyesindeki “Rıdvaniye Medresesi”ne yerleştirdi.1925 yılında medreselerin kapatılması ile tahsilini bırakmak zorunda kaldı. Sonra kendi memleketi Adıyaman’a bağlı olan “Turuş köyü”nde imamlığa başladı. Burada uzun müddet imamlık yaptı. Bu yüzden Turuşlu Hacı Şükrü Efendi diye meşhur oldu. 1930’lu yıllarda, Kantara köyündeki Nakşibendî Şeyhi Hoca Osman Bircigi Efendi’nin(1868–1939) yanına giderek ona intisab etti. 10 seneye yakın bir zaman, 1939 yılında şeyhi Hoca Osman Efendi’nin vefatına kadar, onun mensubu olarak bulundu.
1941 yılında Hacca gidişini şöyle anlatır:
“Bir ara bende Hacca gitme arzusu hâsıl oldu.O zaman Hacca gitmek çok zordu.1940 yılında İstanbul’a Seyyid Abdulhakim Arvasî Efendinin ziyaretine gittim.Hatta param da yoktu,biraz arpam vardı, onu sattım da öyle gittim.O zaman trenle giderdik.Seyyid Abdulhakim Arvasî hazretlerinin Eyyub’teki tekkesine gittim.Mübarek elini öptüm, oturdum. Ona intisab ettim.Ben daha bir şey söylememiştim. Birkaç dakika sonra bana dedi ki:
“Hacca mı gitmek istiyorsun? Ben de “İnşallah, dedim.Bana dedi ki:”Bu sene göndermiyorum,inşallah gelecek sene gidersin.”
Bu konuşmadan sonra yanda bulunan küçük bir odaya girdim, zikirle meşğul oldum.Bu arada kendimden geçmiştim.Bir ara hizmetlisi beni çağırdı, Efendi hazretleri seni istiyor,dedi.Fakat hizmetlinin yanıma gelmesinden evvel öyle ağır bir hâl bana gelmişti ki, o hâl ile çok bağırmış,ağlamıştım. Kendimden haberim yoktu.Kalktım, Efendi hazretlerinin yanına gittim. Bana bir çay ikram edildi. O esnada efendi hazretleri bana öyle bir teveccüh etti ki bunu dil ile anlatmak mümkün değil.Onun teveccühü bereketiyle çok şeyler hâsıl oldu. Ondan gördüğüm fayda çok mahremdir,anlatamam.
Tekrar İstanbul’dan Adıyaman’a evime geldim.Ertesi sene ben ve bir arkadaşım Hacca gitmek için Şam-ı şerife gittik.O zaman hacca ancak böyle gidiliyordu.Şam’da epey bir müddet kaldık. Seyyidinâ Mevlânâ Halid-i Bağdadî’ye (Kuddise sirruhu.) ziyarete sık sık giderdik.Zaman öyle bir uzamıştı ki artık hacca gitmekten ümidimizi kesmiştik.
Seyyid Abdulhakim Arvasî hazretleri bana gelecek sene gideceksin demişti.Bu gibi velilerin sözü doğru olur, diye kendi kendime söyleniyordum.Yine Mevlânâ Halid hazretlerinin türbesine ziyaretine gitmiştik.O esnada uykuya daldım. Baktım ki Hoca Osman Bircigi (kuddise sirruhu) ile Seyyid Abdulhakim Arvasî (kuddise sirruhu ) bana:
-Gemi kalkıyor, hemen yetişin, sizi bekliyorlar, dediler. Gözümü açtım, -Sübhanallah! dedim. Arkadaşım da uyandı. O da aynı rüyayı görmüştü. Yalnız o Seyyid Abdulhakim Arvasî’yi tanımıyordu. Dedi ki: Hoca Efendi ile tanımadığım başka bir zat daha vardı. Ben de, O, Seyyid Abdulhakim Arvasî hazretleridir. dedim. Sabah oldu bizim hac işlerimizle ilgilenen zat hemen geldi ve:
-Gemide iki kişi eksik, eğer gidecekseniz, hemen sizi gönderelim! dedi. Elhamdülillah o sene haccımızı bitirdik ve geri döndük.!
Hacı Şükrü Efendi’nin oğlu Abdulvahhab Efendi anlatıyor: Seyyid Hasan’ın oğlu Seyyid Kasım Arvasî, Van Müftüsü idi. Kendisi Hacı Şükrü Efendi’yi çok severdi. Urfa yakınındaki Yenice Köyü’nde Hacı Şükrü Efendi’nin bir yer alarak, cami yaptırmasını ve Hacı Şükrü Efendi’nin türbesini de orada yaptırdığını duyunca, bu harekete çok sevinmişti.
-O arsayı Hacı Şükrü Efendi parasıyla mı satın aldı? Diye sormuş, bu sorusuna: -Evet.Cevabını alınca da: —Ben ölürsem, beni Hacı şükrü Efendi’nin yanına gömün. demişti. Fakat Seyyid Kasım Arvasî İstanbul’da vefat etti ve Beylerbeyi Köprülü mezarlığına defnedildi.
[Kaynak Şanlıurfa Evliya ve Alimleri, Mahmut Karakaş,Şanlıurfa Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yayınları]
Yahyâ bin Ya’mer hazretlerinin "rahmetullahi aleyh" en mühim hizmeti Kur’ân-ı kerîmin doğru okunması için noktalama ve harekelenmesinde oldu. Bu harekeler sayesinde, bugün Arapça bilmeyenler Kur’ân-ı kerîmi rahat okuyabilmektedirler. Eğer noktalama ve harekeleme olmasaydı, herkes Kur’ân-ı kerîmin her âyetini, her harfini, bir hocadan okuyup ezberleyerek öğrenecekti. Ya da herkesin hiç hatasız okuyabilecek şekilde Arapça ve nahiv bilgisine (dilbilgisine) sahip olması gerekecekti.
*Hüseyin Hilmi bin Saîd hazretleri buyuruyor ki:*
*Âhiret*’te zaman yok. *Ezel* ve *Ebed*, orada bir *An*’dır. Mebde ve müntehâ, yâni *Baş* ve *Son*, milyarlarla sene, orada bir *An*’dır.
Biz zamanlı yaratıldık, zamanlı doğduk, zamanlı büyüdük. *Zaman*’sızlık ne demek, *Aklı*’mız ermez. Aklımız ermiyor bizim bu işe.
Ama *Kalp* gözü *Açık* olanlar, *Kıyâmet*’i de görüyor, *Cennet*’i de görüyor, *Cehennem*’de yananları da görüyor.
Şimdiki *İslâm Düşman*’ları geberip Cehenneme gidiyorlar ya, onların *Cehennem*’de yandıklarını, *Kalp* gözü açık olanlar *Görür* efendim. Nasıl görür?
*Kalp*’lerinden bir *Pencere* açılır, o pencereden *Âhiret*’i görürler. Allahü teâlâ, niçin *Âhiret’e îmân*’ı emretmiş? Hâlbuki âhireti *Saklamış*. Görülmüyor, bilinmiyor.
Bilinmiyen, görülmiyen, anlaşılmıyan bir şeye *İnan*'mak, *Îmân* etmek çok *Zor*’dur. Oradan bâzı *Şey*’leri bize gösterseydi ya.
İşte *Onu* da gösteriyor Allahü teâlâ. Onun *Yolu*’nu da bize gösteriyor. *Âhiret*’i görmek mümkün mü? Elbette *Mümkün*. Nasıl mümkün? Bunun *Yol*’u nedir?
Bunun yolu, *Kalp Gözü*’nün açılmasıdır. Kalp gözü *Açılır*’sa, kalp penceresinden görülür âhiret. Kalp gözü açık olanlar *Âhiret*’i görürler. Abdülhakim Arvasi Efendi hazretleri anlatdılar.
Bir gün, Mazher-i Cân-ı Cânân hazretleri, bir *Kabristân*’ın önünden geçiyormuş. Bir *Kabir*’de, bir kadının *Fecî* şekilde *Yandığı*’nı görüyor.
Nasıl görüyor? *Kalp Göz*’ü ile görüyor efendim. Kadın yanıyor, *Feryâd*’ını, insandan gayri her *Mahlûk* işitirmiş. Duruyor Mübârek.
Ellerini kaldırıp; *Yâ Rabbî, nezdimde okunmuş yetmiş bin kelime-i tevhîd var. Onu, bu kadının rûhuna hediye ediyorum*, diyor.
Ve yanındakilere dönüp; *Eğer îmânı varsa, azabdan kurtulur*, buyuruyor. Ânında *Te’sîr*’i görülüyor efendim, kadının kabri, o anda *Cennet Bahçe*’si oluyor.
Eşrefoğlu Abdullah Hazretleri tasavvuf yolu arayışında önce Bursa'da Emir Sultan Hazretlerine bağlanmak ister. Fakat Emir Sultan, ihtiyarladığından bahsederek onu Ankara'ya, Hacı Bayram Veli Hazretlerine gönderir. Bunun üzerine Ankara’ya gelen Eşrefoğlu, Hacı Bayram Veli’ye intisap eder. Onun yanında on bir yıl kalır ve Hacı bayram Veli’nin kızı Hayrünisa Hanım ile evlenerek Hacı bayram Veli’ye damat olur. On bir yıl Hacı Bayram Veli'nin dergâhında kaldıktan sonra, Hacı bayram Veli onu Bayramiye Tarikatını temsil etmek üzere İznik’e yollar. Fakat orada fazla kalamayıp tekrar Hacı Bayram’a başvurur ve: “Seyrü sulukumuzun tamamı bu kadar mıdır? Yoksa dahası var mıdır?” diye sorar. Bunun üzerine Hacı Bayram Veli Hazretleri kendisini Hama'ya Abdülkadir Geylâni hazretlerinin beşinci kuşaktan torunu Seyyid Hüseyin Hamavî Hazretleri'nin yanına ailesiyle birlikte gönderir. Hüseyin Hamavî Hazretleri bu yeni talebesinin önce nefsini terbiye etmek üzere kırk gün halvet için bir hücreye koydu. Sıkı bir riyazet ve mücâhedeye tâbi tutuldu. Kırk gün içinde Hüseyin Hamevî, Abdullah'a ziyade teveccühlerde bulundu. Bu kırk günlük imtihanı başarıyla veren Abdullah, tasavvufta pek yüce mertebelere çıkmış olarak icâzetnâme aldı. Hüseyin Hamevî'nin halîfesi olarak Anadolu'da ve İznik’te Kâdirî yolunu yaymak üzere vazifelendirilir.