MECELLE etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
MECELLE etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

MECELLE

 Asıl adı; Me­cel­le-i Ah­kâm-i Ad­li­ye olan meş­hur Me­cel­le; Os­man­lı Dev­le­ti za­ma­nın­da, 1869–1876 yıl­la­rı ara­sın­da Ah­met Cev­det Pa­şa baş­kan­lı­ğın­da­ki 14 ki­şi­lik bir il­mî he­yet ta­ra­fın­dan, Ha­ne­fî mez­he­bi­ne gö­re bö­lüm bö­lüm ha­zır­la­na­rak ka­bul edi­len, İslâm dün­ya­sı­nın ilk ve en önem­li me­de­nî ka­nu­nu­dur.

17 Ey­lül 1876 (H. 26 Şâ­ban 1293) ta­ri­hin­de ilân olun­muş ve 1877 yı­lın­da Sul­tan Ab­dül­ha­mid Hân za­ma­nın­da tat­bik edil­me­ye baş­lan­mış ve 1926’da yü­rür­lük­ten kal­dı­rıl­mış­tır.

Me­cel­le; bir gi­riş ile 16 bö­lüm­den mey­da­na gel­miş ve top­lam 1851 mad­de­dir. İçin­de umu­mî pren­sip­ler­le il­gi­li 100 mad­de­ye ilâ­ve­ten, borç­lar, ti­ca­ret, eş­ya ve mu­ha­ke­me hu­ku­ku­na dâ­ir hü­küm­ler bu­lu­nan mü­kem­mel bir eser­dir.

İs­lâm Hu­ku­ku de­ni­lin­ce bir­çok kim­se­nin ha­tı­rına Me­cel­le ge­lir­se de, İs­lâm Hu­ku­ku­nun ta­ma­mı Me­cel­le’den ibâ­ret de­ğil­dir. Me­cel­le, yal­nız Ha­ne­fî mez­he­bi­nin mu­âme­lâ­ta âit hü­küm­le­ri­ni ih­ti­vâ et­mek­te­dir.

Me­cel­le ya­zıl­ma­dan ön­ce, asır­lar bo­yun­ca bü­tün İs­lâm mem­le­ket­le­rin­de ve bu ara­da Os­man­lı Dev­le­tin­de uy­gu­lan­mış olan İs­lâm Hu­kû­ku­nun bâzı hü­küm­le­ri, fıkıh ki­tap­la­rı ve fet­va­lar yar­dı­mı ile ha­zır­lan­mış ve her an her­ke­sin mü­ra­ca­at edip, ko­lay­lık­la an­la­yıp tat­bik ede­bi­le­ce­ği sa­de mad­de­ler hâ­li­ne ge­ti­ril­miş­tir.

1918’den son­ra Os­man­lı Dev­le­ti’n­den ay­rı­lan mem­le­ket­ler­de, da­ha son­ra bu­ra­lar­da ku­rul­muş olan dev­let­ler­de Me­cel­le, mo­dern mah­ke­me­ler­ce me­de­nî ka­nun ola­rak tat­bik edi­le­ gel­miş­tir. Ar­na­vut­luk’ta 1928, Lüb­nan’da 1932, Su­ri­ye’de 1949 ve Irak’ta 1953’de Me­cel­le’nin ye­ri­ni ye­ni me­de­nî kâ­nun­lar al­mış­tır. Da­ha ön­ce 1878’de Os­man­lı Dev­le­ti’n­den ay­rıl­mış olan Kıb­rıs’ta ve İs­ra­il ile Ür­dün’de hâ­lâ me­de­nî hu­ku­kun esa­sını, Me­cel­le teş­kil et­mek­te­dir.

————————————